أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

803

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

ميخك آميخته را از بنك مخير 12 ، كتيرا و قرفة القرنفل تهيه مىكنند و اين كار را ماهرانه [ با استفاده ] از سوراخ‌هاى الك انجام مىدهند . يحيى و خشكى : بهترين [ ميخك ] خشك ، با بوى نافذ و شيرين است . اين ميوه درختى است كه از سرزمين سفاله مىآورند 13 . [ در پى آن ] مىگويند كه [ ميخك ] نر به شكل هستهء غبيرا 14 است و اين از نظر تأثير نيرومندترين [ نوع ] است . ابن ماسويه : جانشين [ ميخك ] سه برابر آن فرنجمشك ، و اگر يافت نشد ، دو برابر قرفة القرنفل است . ابو حنيفه : ميخك را « قرنفول » 15 نيز مىنامند . ( 1 ) . Caryophyllus aromaticus L . مترادف Eugenia caryophyllata Thunb . ؛ سراپيون ، 104 ؛ ابو منصور ، 475 ؛ ابن سينا ، 609 ؛ عيسى ، 7814 . قرنفل عربى از يونانى و اين نيز به نوبه خود از katukaphalam سانسكريت نشئت مىگيرد ؛ II , Low ، 275 . ( 2 ) . لونگ ، قس . Platts ، 971 ؛ Dutt ، 165 . ( 3 ) . لونگهل ، قس . II , Low ، 275 : lavangka . ( 4 ) . نسخهء فارسى مىافزايد : « ابو بكر بن على الكاسانى گويد : به من چنان رسيد كه [ ميخك را ] به لغت هندى لونگ گويند » . ( 5 ) . الغبيراء ، نك . شمارهء 747 . ( 6 ) . قس . با نام ازبكى ميخك - قلمپر منچق - « ميخك - منجوق » . ( 7 ) . الفرنجمشك ، نك . شمارهء 792 ، يادداشت 2 . ( 8 ) . الرحانى ، بايد خواند الزنجانى . ( 9 ) . نسخهء فارسى : خليل عطار . ( 10 ) . ثمر النارنج الصينى ، نك . شمارهء 1040 . ( 11 ) . قرفة القرنفل - « پوست درخت ميخك » ؛ اين مترادف دارصينى - دارچين ( شمارهء 416 ) و گاهى نيز Dicypellum caryophyllatum Nees . است ؛ عيسى ، 495 و 7014 ؛ II , Low ، 110 . ( 12 ) . بنك مخيّر ، نك . شمارهء 179 . ( 13 ) . * جمله‌هاى جداگانه اين قطعه در Picture ، 130 درج شده است . ( 14 ) . نسخه‌هاى الف ، ب ، پ : نوى العزنا ، بايد خواند نوى الغبيراء ، قس . يادداشت 5 . ( 15 ) . قرنفول ، قس . لسان العرب ، XI ، 556 .